Hakedişte görünen, fiyatta unutulan: pazaryerinde gizli maliyetler

“Gizli maliyet” aslında yanlış bir ad. Bu kalemlerin neredeyse hiçbiri gizli değil; hepsi hakediş dökümünde yazıyor. Gizli kalmalarının sebebi, fiyat belirlenirken döküme değil ilan sayfasındaki komisyon oranına bakılması.

Aşağıda Trendyol'da satış yapan bir mağazanın dökümünde karşısına çıkan altı kalem var.

1. Gönderi başına hizmet bedeli

Komisyonun dışında, her gönderi için sabit bir platform hizmet bedeli kesilir. Trendyol'da bu bedel gönderi başına 10,99 TL + KDV, yani 13,19 TL'dir. Sabit olduğu için etkisi ürünün fiyatına göre değişir: pahalı üründe kaybolur, ucuz üründe marjın önemli bir kısmını alır. Düşük fiyatlı ürün satan mağazada komisyondan daha belirleyici olabilir.

2. İade kargosu

İade edilen siparişte komisyon, hizmet bedeli ve stopaj satıcıya geri döner. Kargo dönmez; üstüne dönüş kargosu da kesilir. Yani iade “satış olmamış gibi” değildir: iki kargo bedeli kadar zarardır, ürün yeniden satılamayacak durumdaysa maliyeti de eklenir.

İade oranı yüksek bir üründe tek tek siparişlerin kârlı görünmesi bu yüzden yanıltır. Bakılacak rakam sipariş başına kâr değil, iadeler düşüldükten sonra ürünün toplamda bıraktığı tutardır.

3. Sizden düşen indirim

Sepet indirimi ve kupon satıcının hakedişinden düşer; komisyon da indirimli tutar üzerinden hesaplanır. İndirim öncesi fiyatla yapılan kâr hesabı bu yüzden iki yerden birden şaşar: hem gelir hem komisyon olduğundan farklı görünür.

4. Stopaj: gider değil, ama nakit

Ödeme yapılırken KDV hariç satış bedeli üzerinden %1 stopaj kesilir. Yıl sonunda vergiden mahsup edildiği için gider değildir. Ama hakedişiniz o kadar eksik gelir; nakit planını brüt tutarla yapan satıcı her ödemede küçük bir açıkla karşılaşır.

Stopajın matrahı KDV hariç tutardır. Elinizdeki tutar KDV dahilse önce ayırmanız gerekir:

5. Vade

Satış bugün olur, para haftalar sonra gelir. Trendyol'da ödeme vadesi 28 iş günüdür. Bu sürede ürünün maliyetini, kargosunu ve reklamını siz finanse edersiniz. Krediyle ya da vadeli tedarikle çalışıyorsanız bunun bir bedeli vardır ve hiçbir hakediş dökümünde satır olarak görünmez. Listenin gerçekten gizli olan tek kalemi budur.

6. Maliyeti girilmemiş ürün

Son kalem pazaryerinden değil, kendi tablonuzdan gelir. Maliyeti hiç girilmemiş bir ürün kâr tablosunda en kârlı ürün gibi görünür, çünkü maliyeti sıfır sayılmıştır. Toplam kâr rakamına bakmadan önce kaç satırın maliyetsiz olduğuna bakın.

Bunları tek tek takip etmek

Bu kalemlerin çoğu sipariş bazında hesaplanabilir. Trendyolmatik'in Sipariş Kârı ekranı her siparişi kendi dökümüyle gösterir: komisyon, kargo, hizmet bedeli, stopaj ve kalan. İade Maliyeti ekranı iadenin gerçekte neye mal olduğunu ayrıca çıkarır. Komisyonu bilinmeyen siparişte kâr yazılmaz; sıfır sayılıp kârlı gösterilmez. Maliyeti girilmemiş satır sayısı da ekranda yazar.

Elle yapmak isterseniz yöntem aynı: fiyat hesabını ilan sayfasındaki orandan değil, son hakediş dökümünüzdeki gerçek kesintilerden başlatın.

Açıklama: Trendyolmatik, bu yayının yazarının geliştirdiği bir pazaryeri panelidir. Örnekleri oradan veriyoruz, çünkü nasıl çalıştığını en iyi bildiğimiz araç o.